OSIOWE OBJAWY UZALEŻNIENIA

O alkoholizmie, jego objawach i zagrożeniach mówi się bardzo dużo. Grupą wiekową w szczególny sposób narażoną na negatywne skutki z powodu spożywania substancji psychoaktywnych, są nastolatki. Wczesna inicjacja alkoholowa może zwiększyć ich szanse na to, że uzależnią się od alkoholu, podobnie jak wychowywanie się w rodzinach, w których rodzice mają problem z piciem.

CHOROBA ALKOHOLOWA, CZYLI ZMIANA NAWYKÓW PICIA

Początki choroby alkoholowej wiążą się ze zmianą przede wszystkim swoich nawyków picia. Alkohol przestaje być tylko trunkiem spożywanym raz na jakiś czas, zazwyczaj przy jakiejś większej okazji, a zmienia się w rzecz, bez której nie da się już zacząć dnia i „normalnie” funkcjonować. Problem staje się odmawianie przyjmowania substancji psychoaktywnej, łamanie obietnic, że „to się już więcej nie powtórzy” itd. Wczesne zaobserwowanie objawów psychicznych i fizycznych alkoholizmu zwiększa szanse na szybsze zapobieżenie rozwojowi uzależnienia. Alkoholicy mają tendencję do maskowania się i umniejszania skali problemu, z jakim się zmagają. Dlatego właśnie podczas terapii  – z powodu niekontrolowanego spożywania substancji psychoaktywnych – w ośrodku odwykowym jednym z głównych punktów jest wyjście z tego zakłamania, czyli praca nad tzw. mechanizmami iluzji i zaprzeczania.

Zadzwoń i zapytaj o terapię w prywatnym ośrodku Oaza

ALKOHOLIZM – OBJAWY UZALEŻNIENIA, KTÓRE GO POTWIERDZAJĄ

Aby mówić o istnieniu uzależnienia od alkoholu, powinny wystąpić co najmniej trzy z następujących objawów, w okresie przynajmniej jednego miesiąca lub w ciągu roku w kilkukrotnych okresach krótszych niż miesiąc:

• silne pragnienie z powodu braku substancji psychoaktywnej w organizmie, poczucie przymusu picia – to tzw. głód alkoholowy,

• trudność/brak kontroli zachowań związanych z piciem alkoholu – zarówno w unikaniu rozpoczęcia picia, jak i jego zakończeniu czy ilości wypitego alkoholu,

• pojawiające się objawy tzw. zespołu odstawiennego – drżenie, nadciśnienie tętnicze, nudności, wymioty, biegunka, bezsenność, niepokój itd. oraz stosowanie tzw. klina, czyli przyjmowanie alkoholu po to, aby je usunąć,

• zmieniona (najpierw zwiększona, a potem zmniejszona tolerancja) alkoholu – czyli potrzeba spożywania zwiększonych dawek alkoholu, aby osiągnąć oczekiwany efekt, w miarę jednak wydłużania się okresu picia, nawet małe dawki alkoholu mogą powodować oczekiwany efekt,

• koncentrowanie się w życiu tylko wokół picia – nałogowe przyjmowanie substancji psychoaktywnych odbija się na zaniedbywaniu zainteresowań i obowiązków oraz innych przyjemności,

• uporczywe picie pomimo świadomości tego, że jest ono szkodliwe – czyli, wiedza o tym, że alkoholizm rodzi konsekwencje zdrowotne oraz grozić może utratą rodziny i innymi skutkami.

Ponadto objawy choroby alkoholowej można podzielić na trzy grupy:

• objawy psychiczne – odczuwanie przymusu picia, tzw. głód alkoholu,

• objawy fizyczne – czyli dokuczliwe efekty alkoholowego zespołu abstynencyjnego, który pojawia się po zaprzestaniu picia alkoholu lub ograniczeniu spożywania substancji psychoaktywnych, zmiana tolerancji organizmu na alkohol,

• objawy przekładające się na zachowanie – sięganie po alkohol, aby uwolnić się od objawów abstynencyjnych, zaniedbywanie innych zainteresowań oraz przyjemności, picie pomimo wiedzy o jego szkodliwości zdrowotnej.

Zrozumienie objawów uzależnienia i akceptacja choroby

Jeśli więc osoba, która jest w taki sposób diagnozowana, potwierdzi, że co najmniej trzy z powyższych symptomów wystąpiły u niej w okresie ostatniego roku, wówczas mamy do czynienia z alkoholizmem. Gdy mowa jest o 5–6 objawach uzależnienia od substancji psychoaktywnych, wtedy może to już świadczyć o zaawansowanej chorobie alkoholowej. Przeprowadzający taką rozmowę specjalista na podstawie wymienionych oznak może wskazać, czy diagnozowany – z powodu picia alkoholu – ma już do czynienia z nałogiem lub znajduje się jeszcze w grupie osób nadmiernie i szkodliwie spożywających trunki.

Aby leczenie skutków alkoholizmu, podjęte zaraz po rozpoznaniu objawów uzależnienia od substancji psychoaktywnych, przyniosło rezultaty, konieczne jest zaakceptowanie przez chorego, że jest uzależniony i potrzebuje pomocy, a sam nałóg jest dla niego i innych niebezpieczny. Gdy zdecyduje się na terapię, w pierwszej kolejności diagnozuje się u niego problemy i zaburzenia, jakie mogły pojawić się z powodu picia alkoholu.

SKUTKI ALKOHOLIZMU

Jednym z najgroźniejszych skutków nadużywania alkoholu przez młodzież jest to, że osoba nieletnia o wiele szybciej uzależnia się od alkoholu niż osoba dorosła, z czego nie wszyscy rodzice czy inni członkowie rodziny zdają sobie sprawę. Oprócz tego efektem choroby alkoholowej jest:

• ograniczona sprawność intelektualna,

• problemy z koncentracją uwagi i pamięcią,

• większa drażliwość,

• nadpobudliwość,

• skłonność do irytowania się, agresji,

• problemy w nauce,

• problemy wychowawcze,

• upośledzenie w kształtowanie się zdrowej i dojrzałej osobowości,

• konflikty z prawem, zasilenie szeregów marginesu społecznego,

• powodowanie wypadków komunikacyjnych,

• niechciane ciąże,

• prostytucja,

• choroba AIDS.

Szansa na uwolnienie się od substancji psychoaktywnych

Trzeźwienie jest procesem etapowym. Zaczyna się ono od momentu potwierdzenia objawów uzależnienia od substancji psychoaktywnych przez detoksyzację (odtrucie poalkoholowe) i trwa aż po abstynencję i korzystanie z różnych programów psychoterapeutycznych (sesje indywidualne, grupowe). Zahacza także o psychoedukację i profilaktykę. Leczenie choroby wynikającej z powodu nadmiernego picia alkoholu praktycznie nigdy się nie kończy – walka o to, aby nie sięgać już po substancje psychoaktywne, trwa praktycznie przez całe życie. Sensem terapii jest jednak poznanie mechanizmów, jakie charakteryzują uzależnienie, rozpoznanie jego objawów oraz nabyć umiejętności radzenia sobie z trudnymi emocjami czy pokusą powrotu do nałogu. Powodów i sytuacji, w których trzeba będzie się z tym zmierzyć, będzie zapewne wiele. Jednak mimo wszystko warto podjąć ten trud dla samego siebie, aby picie alkoholu nie zniszczyło danego życia.

Napisz do nas!

Problem nadużywania alkoholu powinien potwierdzić specjalista zajmujący się uzależnieniami. Warto jednak nawet samemu zrobić sobie test, czyli odpowiedzieć sobie na pytania, które związane są z ww. objawami psychicznymi i fizycznymi uzależnienia od alkoholu, aby przekonać się, jakiego stopnia jest to problem. Ważna jednak będzie szczerość odpowiedzi dotyczących spożywania substancji psychoaktywnych.

Nałóg alkoholowy nie pojawia się nagle, a rodzi się przez długi okres. W przypadku młodzieży inicjacja przygody z napojami wyskokowymi ma miejsce zazwyczaj w okolicach 12-13 roku życia. Przyjmuje się szacunkowo, że wystarczy 1,5 roku do 2 lat, aby młody człowiek regularnie pijąc, uzależnił się od alkoholu.

Dlaczego młodzi ludzie piją alkohol?

Nastolatki nadużywają alkoholu z różnych przyczyn. Wśród nich mogą być np. doświadczenia rodzinne, czyli powielanie wzorców zachowań rodziców-alkoholików. Dzieci, które wychowują się w domach z problemem alkoholizmu, są bardziej narażone na rozwój choroby alkoholowej. Młody człowiek wychodzi wówczas z założenia, że np. skoro ojciec pije, to ja również mogę.

Młodzież sięga po alkohol także pod presją grupy rówieśniczej. Aby nie zostać wyśmianym, zyskać akceptację kolegów, koleżanek, za ich namową, sięga po pierwsze piwo czy drinka. Sprzyjają temu imprezy nastolatków, na których nie ma problemu z alkoholem, a sam dostęp do niego jest bardzo łatwy w ostatnim czasie mimo ograniczeń prawnych. Do tego alkohol – dzięki temu, co na jego temat kreują reklamy w massmediach – kojarzy się młodym ludziom głównie z zabawą, wyluzowaniem, ciekawym sposobem na spędzenie wolnego czasu. Traktują go też jako panaceum na swoje smutki i problemy w szkole, domu, z byciem nieśmiałym itd.

Pierwsze objawy uzależnienia od alkoholizmu

Choroba alkoholowa rozwija się podstępnie i pierwsze fazy, jakie ją charakteryzują, niekoniecznie mogą wskazywać, że ma już charakter nałogu. Trudno więc jednoznacznie wskazać początki alkoholizmu, ale można rozpoznać to uzależnienie poprzez takie objawy jak:

• przymus wypicia alkoholu – czyli odczuwanie silnej, natrętnej potrzeby jego przyjęcia,
• upośledzona kontrola nad wypijaną ilością alkoholu – brak silnej woli, nieumiejętność zakończenia picia,
• zwiększona tolerancja na alkohol – przyjmowanie coraz większych dawek, aby wywołać oczekiwany efekt, tzw. mocna głowa,
• koncentrowanie swojej uwagi, życia wokół alkoholu – a tym samym zaniedbywanie nie tylko relacji rodzinnych, przyjacielskich itd., ale także dotychczasowych zainteresowań, obowiązków szkolnych czy domowych, szukanie okazji do picia lub inicjowanie ich, przebywanie w pijącym towarzystwie,
• odczuwanie objawów abstynencyjnych – u alkoholika poza objawami zatrucia alkoholem (ból głowy, rozdrażnienie, ogólne rozbicie, nudności, wymioty itd.), w czasie trzeźwienia odczuwalne są także inne objawy takie jak m.in. drżenie mięśniowe, wzmożona potliwość, wysuszenia śluzówek, majaczenia, nadwrażliwość na bodźce, a wypicie „klina” łagodzi cierpienie, przywraca ulgę,
• picie, aby zapobiec alkoholowemu zespołowi abstynencyjnemu lub złagodzić jego skutki – gdy alkohol przestaje działać, u osoby uzależnionej pojawiają się objawy zespołu odstawiennego,
• picie pomimo wiedzy, że jest to szkodliwe dla zdrowia – alkoholik zdaje sobie sprawę ze skutków nadużywania alkoholu, tego, że jest on szkodliwy dla jego zdrowia i życia, a mimo to łamie obietnice zaprzestania picia.

Inne objawy alkoholika wiążą się także z pewnymi rytuałami. Pije bowiem według pewnych wzorców. Kiedy je rozpoczyna, to zawsze z określonym zamiarem i zawsze w podobnych do siebie sytuacjach. Może to być m.in. picie weekendowe, z określoną grupą osób np. pochodzących z patologicznych środowisk.

Nie przegapić pierwszych oznak alkoholizmu

Rozpoznawalne objawy choroby alkoholowej to moment, kiedy alkoholik powinien jak najszybciej zostać poddany leczeniu. Ośrodki terapii uzależnień od alkoholu to miejsca, w których może liczyć na profesjonalną pomoc. Wychodzenie z nałogu w sposób samodzielny zazwyczaj się nie udaje. U młodego, zagubionego życiowo człowieka tym bardziej wskazane jest fachowe wsparcie ze strony specjalistów od uzależnień.

Osoby, które w okresie dorastania miały pierwszy kontakt z alkoholem są bardziej narażone na chorobę alkoholową. Dlatego warto być uważnym w stosunku do swojego dziecka, aby zdążyć szybko zareagować, kiedy pojawią się pierwsze oznaki alkoholizmu.

Nałogowe zażywanie środków odurzających pochodzenia chemicznego doustnie, domięśniowo, dożylnie czy drogami oddechowymi to inaczej narkomania. Zaliczana jest do patologicznych zjawisk społecznych i do uzależnień, które zwłaszcza w XXI w. zbierają żniwo zwłaszcza wśród nastolatków i młodych osób. Może ona zagrażać każdemu młodemu człowiekowi – bez względu na wiek, wykształcenie, środowisko, w jakim się wychowuje, miejsce zamieszkania. Patologia społeczna to z kolei inaczej wszelkie zachowania, które zakłócają równowagę społeczną, a jednocześnie niewpisujące się w ogólnie przyjęte wartości.

Przyczyny narkomanii

Teoretycznie każdy jest więc narażony na uzależnienie od narkotyków jednak, aby do niego doszło, muszą pojawić się pewne sprzyjającemu temu uwarunkowania. Narkomania może różne przyczyny:

• wpływ i działanie grupy rówieśniczej,
• moda,
• nuda,
• ciekawość skutków i przeżyć po sięgnięciu po substancje psychoaktywne,
• presja ze strony rówieśników,
• niedojrzała osobowość,
• nieradzenie sobie z różnymi trudnościami w szkole,
• brak akceptacji w środowisku rówieśniczym,
• brak pewności siebie,
• nieumiejętność rozwiązywania problemów, konstruktywnego radzenia sobie z nimi,
• brak asertywności,
• problemy rodzinne takie jak: brak emocjonalnej więzi, kontaktów z rodzicami,
• patologie w domu: alkoholizm, przemoc psychiczna i fizyczna.

Objawy uzależnienia od narkotyków

Do objawów narkomanii zalicza się m.in.:

• zmianę sposobu bycia, środowiska czy stylu ubierania się,
• rozluźnienie więzi z przyjaciółmi i rodziną,
• zaniedbywanie codziennych obowiązków szkolnych i domowych,
• utrata kontroli nad przyjmowanymi narkotykami,
• niemożliwość utrzymania abstynencji,
• wzrost tolerancji na substancje odurzające,
• odczuwanie nieprzyjemnych konsekwencji zdrowotnych, psychicznych i społecznych, do których prowadzą narkotyki i mimo to przyjmowanie ich,
• skoncentrowanie się na zdobywaniu narkotyków,
• pojawienie się zespołu abstynencyjnego.

Już przy pierwszych objawach narkomanii powinno poczynić się starania, aby dziecko spotkało się ze specjalistą z ośrodka odwykowego dla narkomanów.

Fazy narkomanii

Choroba jaką jest narkomania, rozwija się stopniowo. Przechodzi cztery fazy:

• atrakcyjności narkotyków – nastolatek przyjmuje środki odurzające po to, aby się wyluzować, mieć lepsze samopoczucie, odstresować się,
• uzależnienia psychicznego – na tym etapie pogłębia się psychiczny przymus odurzania się, osoba uzależniona nie czeka już na specjalne okazje, aby zażyć narkotyk,
• uzależnienia fizycznego – pojawia się głód (ból) fizyczny, a osoba uzależniona traci już kontrolę nad nałogiem i nie kryje się już ze swoim trybem życia,
• degradacji – na tym etapie narkoman narażony jest już na śmierć np. z przedawkowania, a jedynym ratunkiem jest podjęcie leczenia narkomanii w ośrodku odwykowym.

Skutki narkomanii

Do skutków narkomani zalicza się:

• somatyczne szkody zdrowotne – takie jak np. ostre zatrucie (przedawkowanie), utrata masy ciała, ogólne wyniszczenie organizmu, zakrzepy w żyłach i zatory tętnicze, zapalenia płuc, oskrzeli, choroby przenoszone drogą płciową, napady drgawkowe,
• psychiczne szkody zdrowotne – np. bezsenność, depresja, próby samobójcze, zaburzenia nastroju i pamięci, psychozy, zaburzenia uczuciowości,
• szkody społeczne – osłabienie więzi rodzinnych, konflikty z prawem, inwalidztwo, utrata zdolności do samodzielnego i odpowiedzialnego funkcjonowania.

Ośrodek leczenia narkomanii – jedyny ratunek

Proces leczenia narkomanii, jaki może zaproponować ośrodek odwykowy, trwać może kilka miesięcy i jest zawsze indywidualnie dopasowywany do osoby uzależnionej. Specjaliści zajmujący się takimi przypadkami pokazują wówczas młodym ludziom, jak wiele złego może zrobić nałóg w ich życiu, jakie są jego skutki i jak można rozpocząć nowy rozdział bez niego.
Przyczyna brania narkotyków z jednej strony może wynikać z ciekawości, chęci ucieczki od rzeczywistości lub tkwić w przeżywanych porażkach życiowych, szkolnych, dążeniu do uznania w danej grupie rówieśniczej. Jednocześnie jednak nie mieści się w ogólnie przyjętych normach i wartościach społecznych, co przemawia za tym, że narkomanię można nazwać patologią społeczna, zaburzającą normalne funkcjonalnie nie tylko młodego, uzależnionego człowieka, ale i jego najbliższych.

Mimo iż alkohol powinien być sprzedawany młodzieży powyżej 18 roku życia, to jednak jego dostępność dla nieletnich jest bardzo duża. Łatwość kupienia go, spróbowania, chęć przekonania się jak smakuje i skutkuje to część powodów, z jakich młodzi ludzie sięgają po wino, piwo czy wódkę. Problemy alkoholowe młodzieży często biorą się także z nacisków grupy rówieśniczej, chęci bycia takim „jak inni”, aby zyskać ich sympatię. Uzależnienie od alkoholu może być także skutkiem wychowywania się w rodzinie patologicznej, gdzie już od najmłodszych lat dziecko ma wzorzec alkoholika w osobie ojca, matki czy innego członka rodziny. To oni kształtują wówczas jego postawy, przekonania i zachowania. Ucieczka w alkohol jest również sposobem na nieradzenie sobie z problemami w szkole, środowisku rówieśniczym czy domu, gdzie zaburzone są relacje z bliskimi osobami.

Młodzież uzależniona od alkoholu

Okres dojrzewania to wiele testów, jakie przechodzą nastolatki, wpływających na ich późniejsze podejście do różnych życiowych spraw. O ile alkoholowe próby kończą się tylko na spróbowaniu procentowych trunków, nie powinno być raczej powodu do niepokoju. Gorzej jednak jest, gdy młody człowiek zaczyna odczuwać przymus spożywania alkoholu i chęć przyjmowania coraz większych dawek. Uzależnienie w jego przypadku pojawia się znacznie szybciej niż u osoby dorosłej. Pijąc intensywnie poniżej 20 roku życia, wystarczy zaledwie kilka miesięcy na to, aby popaść w alkoholizm.

Nałogowe spożywanie alkoholu odbija się negatywnie na ośrodkowym układzie nerwowym i wyrządza wiele szkód w rozwijającym się organizmie. Wpływa m.in. na zaburzenia pamięci, problemy z uczeniem się czy brak sprawności intelektualnej. Przyczynia się także do trwałego uszkodzenia mózgu i zmniejszenia odporności na choroby. Uzależnienie od alkoholu w przypadku młodzieży skutkuje niekiedy wejściem też w świat przestępczy.

Odwyk od alkoholu, czyli leczenie uzależnień młodzieży

Najlepszym sposobem na to, aby dziecko nie popadło w alkoholizm, jest chronienie go poprzez dawanie odpowiednich wzorców oraz rozmawianie na temat tego, jak wygląda i skutkuje uzależnienie młodzieży od alkoholu. Gdy jednak rodzice nie mają wpływu na córkę czy syna w tym zakresie, ratunkiem pozostaje jeszcze młodzieżowy ośrodek leczenia uzależnień. To placówka, w której zatrudnieni są terapeuci, zajmujący się osobami, które nie radzą sobie z nadużywaniem alkoholu.

W przypadku alkoholizmu leczenie najczęściej rozpoczyna detoks, czyli kilkudniowe oczyszczanie organizmu z toksyn, które kumulują się jako efekt uboczny nadmiernego spożywania alkoholu. Oprócz tego pacjent jest nawadniany i wzmacniany przez podanie m.in. witamin, soli mineralnych oraz elektrolity. Kolejnym etapem jest rozpoczęcie terapii, której program dostosowywany jest do pacjenta i może być realizowany zarówno podczas spotkań indywidualnych, jak i grupowych – z innymi uzależnionymi nastolatkami.

Celem leczenia młodzieży uzależnionej od alkoholu jest przede wszystkim uświadomienie jej, z jakim nałogiem ma do czynienia, jakie są jego objawy i skutki. W początkowym okresie terapii dziecko zazwyczaj nie przyznaje dorosłym racji, zaprzecza, że ma problem alkoholowy. Nie chodzi tu jednak o etykietowanie, że jest alkoholikiem, aby nie pogłębiać negatywnego spojrzenia na siebie, tylko raczej o to, aby pomóc rozwiązać mu bieżące problemy, z którymi do tej pory nie potrafiło sobie inaczej niż przez picie alkoholu poradzić.

Ważna rola rodziców

Ponadto w leczeniu uzależnień młodzieży ogromną rolę odgrywają także rodzice i inni bliscy. Często problemy, jakie mają miejsce w rodzinie, przekładają się bowiem na ucieczkę młodego człowieka w alkohol. Terapia ma też na celu wyrobienie w nastolatku umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach oraz rozwiązywania problemów życiowych.

Alkohol nadal jest najczęściej używanym i nadużywanym przez młodzież środkiem odurzającym. Nierzadko rozpoczyna on drogę ku innym używkom, po które również sięgają młodzi ludzie. Dlatego problemy alkoholowe młodzieży powinny być jak najskuteczniej rozwiązywane, aby nie dochodziło do jeszcze gorszych konsekwencji związanych z różnymi innymi uzależnieniami.

Nie ma narkotyku, który nie uzależnia i nie wpływa negatywnie na psychikę młodego człowieka oraz wyniszcza fizycznie jego rozwijający się organizm. Negatywne skutki zażywania narkotyków odczuwa nie tylko młody człowiek, który wpadł w nałóg, ale także jego najbliższe otoczenie. Konsekwencjami, poza szkodami zdrowotnymi, są mocne osłabienie więzi rodzinnych, problemy z nauką czy konflikty z prawem.

Objawy uzależnienia od narkotyków

Narkomania jest uzależnieniem od ciągłego przyjmowania coraz większych dawek substancji chemicznych, które wpływają na jego zachowanie. Towarzyszy jej m.in. głód narkotyczny i przymus zażywania środków odurzających. Z uzależnieniem związana jest także potrzeba zdobycia narkotyku za wszelką cenę.

Jednym z objawów uzależnienia od narkotyków jest zmiana dotychczasowych nawyków, w tym rezygnacja z dotychczasowych zainteresowań, zaniedbywanie domowych i szkolnych obowiązków. Dziecko może też kłamać, uciekać z domu, kraść pieniądze, zamykać się w sobie, stawać się agresywne, rozdrażnione, wdawać się w różne konfliktowe sytuacje. Zmienia się jego wygląd oraz zapach włosów, oddechu czy ubrań.

Jak zachowuje się człowiek po narkotykach?

Osoby zażywające narkotyki zachowują się w charakterystyczny sposób, inny niż na co dzień, że nie powinno być trudno zauważyć, że człowiek jest pod wpływem jakiejś substancji odurzającej. Jego obraz jest nieco różny w zależności od tego, jaki narkotyk zażył i sposobu jego podania. Mogą one pobudzać, wywoływać halucynacje, uspokajać, rozluźniać, uaktywniać agresję itp. Wpływ na to ma też wrażliwość osoby zażywającej oraz przyjmowana dawka. Dziecko wyróżniać może także bełkotliwa mowa, częste krwawienie z nosa i katar, trudności w podtrzymaniu toku myślenia.

Warto wówczas zwrócić uwagę na wygląd oraz zrobić test oczny ze światłem. Jak reagują źrenice po narkotykach? Mogą być nadmiernie zwężone, przeszklone (np. po heroinie), nadmiernie rozszerzone (po kokainie, amfetaminie) lub przekrwione (po haszyszu, marihuanie). Może też pojawić się oczopląs, opadanie powiek czy łzawienie.

Psychiczne konsekwencje brania narkotyków

Ponieważ narkomania jest przede wszystkim schorzeniem natury psychicznej, to skutkami brania narkotyków są np.:

• problemy ze snem,
• próby samobójcze,
• depresja,
• stany lękowe,
• zaburzenia nastroju – od np. agresji lub euforii do przygnębienia, apatii,
• zaburzenia pamięci,
• zaburzenia osobowości,
• otępienie,
• zaburzenia związane z odczuwaniem emocji.

Somatyczne skutki przyjmowania narkotyków

Nadużywanie środków psychoaktywnych nie bez znaczenia pozostaje dla całego organizmu. Do somatycznych konsekwencji zażywania narkotyków zaliczyć można m.in.:

• udar mózgu,
• napady padaczkowe,
• uszkodzenie nerek i wątroby,
• ostre zatrucie, czyli przedawkowanie,
• martwicę przegrody nosowej,
• utratę wagi,
• ogólne wyniszczenie organizmu,
• zakrzepy w żyłach i zatory tętnicze,
• zapalenia płuc, oskrzeli oraz zatok,
• choroby przenoszone droga płciową.

Ponadto człowiek po narkotykach może wywoływać także szkody społeczne. Wśród nich wymienić można m.in. konflikty z prawem czy zachowanie, które prowadzi do osłabienia więzi z rodziną, przyjaciółmi i znajomymi. Traci też zdolność do samodzielnego funkcjonowania i opuszcza się w nauce.

Leczenie uzależnień młodzieży, czyli gdzie się udać po pomoc

Wiedząc, jakie są skutki brania narkotyków przez młodzież, nie ma co czekać, tylko jak najszybciej poszukać profesjonalnej pomocy dla swoich dzieci. W młodzieżowym ośrodku leczenia uzależnień młody człowiek ma szansę przejść oczyszczający detoks oraz terapię, która ma na celu nie tylko rozpoznanie własnego nałogu i akceptację tej sytuacji, ale także uczenie się technik radzenia sobie w życiu bez wspomagania się narkotykami. Jeśli nie udaje się osiągnąć trwałej abstynencji podczas leczenia ambulatoryjnego, to specjalista może zmienić formę leczenia na stacjonarne, trwające nawet kilka-kilkanaście miesięcy.

W leczeniu ważne jest też poznanie problemów życiowych i tego, jaki związek mają z narkomanią, a także aktywne zaangażowanie się w terapię rodziców.

Świat młodych ludzi w XXI w. zdominował komputer i internet. To dwa kanały, za pomocą których kontaktują się z rówieśnikami i rozładowują swoje emocje. Są na tyle wciągające, że zaczynają zatracać się w wirtualnej przestrzeni i zaniedbywać codzienne realne życie w wielu obszarach. Uzależnienie od Internetu i komputera trafiło na międzynarodową listę klasyfikacji chorób. Rozpoczęcie dnia od włączenia sprzętu i wielogodzinne przesiadywanie przed nim w oderwaniu od tego, co się dzieje w prawdziwym świecie, prowadzi bardzo szybko do cyfrowego nałogu.

Uzależniające symptomy

Efekty nieprawidłowego korzystania ze sprzętu komputerowego i sieci można dość łatwo zaobserwować. Do objawów uzależnienia od komputera i internetu u dzieci i młodzieży zaliczyć można m.in.:

• dominację czasu spędzanego przed monitorem nad innymi aktywnościami: nauką, zainteresowaniami, spotkaniami z rówieśnikami, jedzeniem, spaniem itd.,
• nadpobudliwość,
• problemy z koncentracją,
• zaniedbywanie codziennych obowiązków,
• brak możliwości korzystania z tego sprzętu wywołuje rozdrażnienie, agresję, chandrę, apatię itd.
• izolowanie się od najbliższego otoczenia,
• coraz częstsze i intensywne myślenie osoby uzależnionej o tym, kiedy będzie mogła usiąść przed komputerem, co się dzieje się w internecie, gdy nie ma jej online,
• problemy ze snem,
• zaburzenia nastroju,
• relacje wirtualne stają się ważniejsze od tych w życiu realnym.

Skutki uzależnienia od komputera i Internetu

Patologiczne korzystanie z Internetu i komputera odbija się na sferze psychicznej, fizycznej, ekonomicznej i społecznej. Nadmierne spędzanie czasu przed monitorem przekłada się na różne dolegliwości fizyczne. Pogarsza się wzrok, odczuwane są bóle głowy czy pleców oraz może pojawić się tzw. zespół cieśni nadgarstka, który jest efektem długotrwałego korzystania z klawiatury. U młodzieży, która jest w fazie rozwoju, przebywanie przez wiele godzin przy komputerze może spowodować trwałą wadę postawy lub zaburzenia emocjonalne.
W wyniku zmiany codziennego, normalnego rytmu dnia, młody człowiek staje się bardziej podatny na infekcje, tyje lub odwrotnie – traci masę ciała, ma problemy z zasypianiem, koncentracją i myśleniem.
Innym ze skutków uzależnienia od Internetu czy komputera jest zanikająca więź z najbliższymi, a większa koncentracja wokół wirtualnych znajomości. Ta izolacja skutkuje także trudnościami w nawiązywaniu kontaktów w realnym świecie i zacieraniu granic pomiędzy dwoma światami. Bycie anonimowym w sieci sprawia, że internauci przestają stosować kulturę słowa i używają stwierdzeń, na które nie pozwoliliby sobie w realnej rozmowie. Internet jest też przestrzenią, w jakiej dzieci i młodzież mają dostęp do wielu informacji nieprzeznaczonych dla nich oraz stwarza możliwość zawierania znajomości z osobami, które mogą je skrzywdzić, co z kolei może mieć negatywny skutek moralny.

Leczenie uzależnienia od Internetu i komputera – odwyk

Jak sobie poradzić z nastolatkiem, który nadmiernie korzysta z komputera i internetu? Gdy domowe metody ograniczenia tego zjawiska nie zdają egzaminu, trzeba jak najszybciej sięgnąć po specjalistyczną pomoc. Młodzieżowy ośrodek leczenia uzależnień to miejsce, do którego można zgłosić się na odwyk od internetu i komputera. Na czy polega terapia uzależnienia? Na początku u młodego człowieka występuje zaprzeczenie, że istnieje jakikolwiek problem. Na wielogodzinne siedzenie przed ekranem komputera znajduje wiele wymówek i usprawiedliwień. Kolejnym etapem jest więc uświadomienie młodemu pacjentowi, że jest problem i na czym on polega. Dopiero wówczas zaczyna rozumieć sytuację i potrafi przyznać, że jest uzależniony od komputera i internetu.
Podczas terapii analizuje się także problem oraz uczy się normalnego funkcjonowania. Ważne jest także wyznaczenie granic w zakresie korzystania ze sprzętu komputerowego. Odbywa się ono na podstawie określonych zasad i pod kontrolą.
Uzależniony zaczyna również prowadzić dziennik, w którym zapisuje plan dnia oraz zadania, jakie ma do wykonania.
Proces leczenia uzależnienia od komputera i internetu przypomina uczenie się na nowo normalnego życia, niezakłóconego przez nowe technologie i cyfrowe rozwiązania.

Jeśli piją, ćpają, palą, wagarują, uciekają z domu, popadają w konflikty z prawem, to przez ogół społeczeństwa uważani są za trudną młodzież. Część młodych ludzi w istocie potrzebuje specjalistycznej pomocy w ośrodkach odwykowych czy wychowawczych albo zakładach poprawczych. Część jednak postępuje tak, bo nie radzi sobie z różnymi trudnościami w życiu. Trudno więc generalizować, że każdy taki nastolatek, to nastolatek problemowy. Czasami ta „trudność” wynika z tego, co przeżywa i doświadcza. Proces dojrzewania nie jest łatwy, zwłaszcza w dzisiejszych czasach, gdy pokus nie brakuje (a ich dostępność jest w zasadzie bezproblemowa), rodzice nie poświęcają wystarczająco dużo czasu dzieciom, a sami rówieśnicy potrafią być bardzo okrutni.

Pokoleniowe narzekanie

Stereotypowo utarło się, że dziadkowie narzekali na naszych rodziców, rodzice na nas, a my na swoje dzieci. Młodzi za dużo pyskują, nie słuchają, są wulgarni, niewychowani – słychać to od pokoleń w większości domów. Nawet jeśli z roku na rok rośnie liczba przestępstw z udziałem młodocianych, to jednak warto pamiętać, że nikt nie rodzi się zły. Dzieci takie stają się poprzez błędy wychowawcze, środowisko, w jakim wyrastają. Choć nie zawsze jest to wina niewydolnego wychowawczo rodzica.

Manifestacja pt. „jest mi źle”

Czasami wpływ na to ma fakt, że rodzice się rozwiedli i nastolatek nie potrafi odnaleźć się w takiej sytuacji. Nie chce nowych ubrań, tylko uwagi i czułości, bezpieczeństwa i swojego miejsca. Chuligańskie czy inne zachowanie jest w tym przypadku manifestem, że czuje się niekochany, nieważny, zagubiony, nierozumiany.

„Trudne zachowanie” to także nierzadko wyraz nieradzenia sobie z codziennymi rzeczami takimi jak nauka w szkole, odrzucenie ze strony rówieśników, porównywanie z innymi, konflikty z rodzicami czy nauczycielami. Stres, frustracja w połączeniu z hormonalną burzą powodują, że pokazuje się światu od najgorszej strony.

Zrozumieć trudnego nastolatka

Złapanie nici porozumienia z młodym, dojrzewającym człowiekiem nie jest łatwe. Trzeba jednak próbować starać się zrozumieć potrzeby nastolatka, spojrzeć jego oczami na świat i zaakceptować jego dążenie do samodzielności. Często nie mówi wprost o wielu rzeczach, więc uważane słuchanie go jest bardzo wskazane. Nie chodzi też o to, aby akceptować złe zachowanie dziecka. Łamanie pewnych zasad i praw musi wiązać się z właściwymi konsekwencjami. Potrzebna jest dyscyplina i autorytet, ale jednocześnie trzeba się liczyć z tym, że młody człowiek będzie próbował wydostać się z ram, które sobie dla niego wymyśliliśmy. Mimo iż rodzic raczej powinien być konsekwentny, to jednak czasami warto, aby też ustąpił.

Warto więc też zastanowić się nad własnym zachowaniem. Czy zawsze doceniamy dziecko, czy sprawiamy, że czuje się bezpieczne i kochane? Czy potrafimy przyznać się do błędów wychowawczych albo w razie trudności, z którymi sobie już nie radzimy sami, udać się po pomoc do pedagoga albo psychologa? Trudna młodzież czy trudności w jej życiu? Do którego stwierdzenia jest nam bliżej…?

Obecne czasy są sporym wyzwaniem dla rodziców, którym przyszło zmierzyć się z wychowaniem nastolatków. Coraz częściej bowiem problemem wieku dorastania stają się różnego rodzaju używki – alkohol, narkotyki, dopalacze. Przygoda ze środkami psychotropowymi swój początek z reguły ma w ciekawości. Czasami jednak wynika z chęci przypodobania się grupie rówieśniczej (wpływ towarzystwa), zwrócenia na siebie uwagi albo jest sposobem na radzenie sobie z problemami w domu, najbliższym środowisku czy w szkole – brakiem akceptacji itp. Amfetamina, marihuana, piwo, wódka, dopalacze i inne uzależniacze pozwalają budować świat iluzji, w której zagubionemu młodemu człowiekowi jest przez moment „lepiej”. Jednak nie zdaje on sobie sprawy z tego, że zaczyna zasilać szeregi uzależnionych, którzy stracili kontrolę nad swoim życiem. Bierze, pije i pali coraz więcej. W efekcie potrzebuje specjalistycznej pomocy, aby wyjść z tego „bagna”.

Terapia dla młodzieży

W pierwszej kolejności uzależniony nastolatek powinien trafić do ośrodka takiego jak np. nasz, gdzie leczy się także młodych ludzi, którzy wpadli w sidła nałogu. Podobnie jak w przypadku osób dorosłych z nałogiem trzeba zmierzyć się dwutorowo. Często pierwszym krokiem jest detoksykacja, czyli odtrucie organizmu z toksyn, będących skutkiem przyjmowania substancji psychoaktywnej oraz poprawienie jego ogólnej kondycji. Po oczyszczeniu oraz odpowiednim nawodnieniu powinien zacząć terapię. Jej głównym celem jest motywacja do zmiany i leczenia. Dorosłemu trudno jest zaakceptować swój nałóg i przyznać się przed sobą samym do tego, a co dopiero nastolatkowi, który jest na etapie kształtowania swojej osobowości, budowania własnego obrazu siebie czy ma problem z kontrolą emocji.

Wsparcie rodziców

Specjalistyczna terapia w ośrodku odwykowym to tylko część planu pomocy. Równie ważne jest wsparcie ze strony rodziców i innych bliskich osób. Współpraca z rodziną opiera się na podjęciu działań, dzięki którym jej zaburzone funkcjonowanie ma powrócić do prawidłowego funkcjonowania.
Czasami pomocy potrzebują też rodzice, nieświadomi tego, że sami również pomagali dziecku w uzależnieniu. Nieraz pewnie wyręczali je z różnych obowiązków, nie dawali szansy, aby samo ponosiło konsekwencje społeczne, finansowe i inne swoich wybryków pod wpływem środków psychoaktywnych. To dla nich też okazja, aby dowiedzieli się, na czym polega mechanizm uzależnienia, jak reagować na nie, poszerzyć wiedzę na temat narkotyków itd.

Pomoc innych

Młody człowiek borykający się z uzależnieniem może też udać się do szkolnego pedagoga czy psychologa, jeśli są to osoby, którym można zaufać. Jeśli nie jest jeszcze gotowy, aby w cztery oczy porozmawiać z kimkolwiek o swoim nałogu, alternatywą jest telefon zaufania. Anonimowa rozmowa z osobą, która podpowie, gdzie należy się zgłosić, może zmotywować nastolatka do podjęcia walki z uzależnieniem.

Ponadto w internecie można wyszukać wiele stron poświęconych problemom z narkotykami, alkoholem czy dopalaczami oraz placówek, które oferują pomoc w tym zakresie. Najlepszą opcją jest jednak jak najszybsze podjęcie specjalistycznego leczenia.

To zazwyczaj pierwszy nałóg, z którym stykają się młodzi ludzie, bardzo często we własnym domu. Wychowując się w otoczeniu palaczy, przyjmują palenie papierosów jako normalny nawyk, któremu z czasem ulegają. Niestety ta inicjacja nierzadko zaczyna się zbyt wcześnie. Już nawet dzieci próbują papierosów. Popycha je do tego zazwyczaj ciekawość i chęć poczucia się jak dorosły. Do tego mają łatwy dostęp do papierosów.

Papierosy – to nic złego!

Wzorzec przekazywany przez rodziców sprawia, że dziecko, które wychowuje się wśród palaczy, wyrabia sobie przyzwolenie na tego typu zachowanie i nie widzi w tym nic złego. Przyzwyczaja się do obecności dymu nikotynowego i nie wywołuje to u niego aż tak negatywnych skutków, jak w przypadku dzieci, których rodzice nie palą na co dzień. Do tego jeszcze młodzi ludzie naśladują w wielu kwestiach dorosłych. Tak też może się zdarzyć właśnie w przypadku palenia papierosów. Jeśli więc rodzice palą, to dlaczego ja nie mogę? Nastolatek bez problemu dostanie dziś papierosy w sklepie albo może podebrać mamie, albo tacie.

Dlaczego młodzi ludzie palą?

Odpowiadając na to pytanie, twierdzą, że palenie ich uspokaja i czują się odprężeni. Często sięgają po nie także po to, aby zaimponować rówieśnikom lub, aby uzyskać akceptację towarzystwa, w którym na co dzień się obracają. W ten sposób nie narażają się na drwiny i wykluczenie z grupy. Papieros ich zdaniem też pomaga zrekompensować niepowodzenia w szkole czy inne.

Skutki palenia papierosów przez dzieci i młodzież

Amoniak, cyjanek, formaldehyd to przykładowe szkodliwe składniki papierosów, które działają niszcząco na młody organizm. Do tego uzależniająco wpływa sama nikotyna – jej wysoka dawka jest nawet śmiertelna (wystarczy 70 mg). Palenie papierosów:
• osłabia układ immunologiczny,
• powoduje choroby układu krążenia,
• zwiększa ryzyko udaru, zawału czy niewydolności serca,
• sprzyja rozwojowi chorób nowotworowych,
• wpływa na gorszą wydolność organizmu.

Im wcześnie palacz zacznie palić, tym jakość jego życia i zdrowia jest bardziej obniżona. Osoby, które palą w tak młodym wieku, z reguły żyją o kilka lat krócej.

Nie mniej szkodliwe jest bierne palenie, czyli wdychanie dymu tytoniowego, który może powodować np. astmę, schorzenia układu oddechowego. Dłuższy kontakt z nim sprawia, że mózg zaczyna reagować w odwrotny sposób, czyli pojawiają się problemy z pamięcią, koncentracją, ze snem, nastolatek robi się drażliwy, przechodzi zaburzenia emocjonalne, a to z kolei odbija się np. na wynikach w nauce, w kontaktach z rówieśnikami.

Mając świadomość, jak łatwo młody człowiek może popaść w nałogowe palenie papierosów, warto jak najszybciej reagować, jeśli tylko nasuną się jakieś podejrzenia. Ze względu na to, że nastolatki mają większą skłonność do uzależnienia się od nikotyny w porównaniu z dorosłymi, w zapobieganiu temu procesowi ważna jest także edukacja na temat tego, jak bardzo szkodliwe jest palenie i wpływa nie tylko na rozwój fizyczny, ale również intelektualny młodego człowieka. Jeśli w grę wchodzi rzucenie palenia – warto ułożyć plan działania, a nie tylko nakładać restrykcyjne kary. W przypadku cięższych postaci uzależnienia, które kończą się nawet depresją, potrzebna będzie pomoc ze strony specjalisty.